Thời gian gần đây lĩnh vực sản xuất công nghiệp phục hồi, kéo theo đó nhu cầu tuyển công nhân bắt đầu tăng trở lại. Tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh dễ dàng nhận thấy nhiều doanh nghiệp trưng biển tuyển lao động, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu như: dệt may, da giầy, cơ khí... việc tuyển dụng lao động, nhất là lao động có tay nghề luôn là chuyện thời sự.
Mấy tháng nay, bộ phận nhân sự của Công ty TNHH Vina Acecook loay hoay với việc đào tạo, sắp xếp công nhân sao cho phù hợp để đạt hiệu quả năng suất, chất lượng sản phẩm tốt nhất. Tuy nhiên, khi kéo công nhân về bộ phận này thì hụt công nhân ở bộ phận khác, vì vậy ban lãnh đạo công ty quyết định thực hiện một giải pháp tình thế là xây dựng kế hoạch vận hành dây chuyền sản xuất đối với từng lô sản phẩm cụ thể và chấp nhận tăng chi phí điều chuyển một số loại sản phẩm từ các nhà máy ở miền Trung, miền Nam cho thị trường phía bắc. Lãnh đạo công ty cho biết: Công ty chính thức lắp đặt 2 dây chuyền sản xuất phở từ giữa năm 2009. Nhu cầu nhân lực đáp ứng cho 2 dây chuyền này đi vào hoạt động là 351 người, mặc dù đã hạ rất nhiều tiêu chuẩn tuyển dụng công nhân so với trước như: lao động tốt nghiệp THCS thay vì tốt nghiệp THPT như trước đây; công nhân học nghề được hỗ trợ lương thử việc, trợ cấp đắt đỏ và nâng mức lương khởi điểm… song đến nay 2 dây chuyền này vẫn còn thiếu khoảng 150 người, còn nếu tính chung nhu cầu của cả công ty hiện còn cần khoảng 230 lao động. Chiếc băng rôn đăng tin cần tuyển công nhân với hàng loạt các thông tin về tiêu chuẩn, chế độ chính sách cho công nhân mới luôn được treo bên ngoài công ty, không những vậy công ty còn liên hệ với chính quyền các xã, phường trong và ngoài tỉnh để thâm nhập các đối tượng lao động mới được bổ sung hàng năm, nhưng vài tháng nay vẫn không nhận được một hồ sơ tuyển công nhân nào...
Còn tại Công ty Cổ phần Alphanam KCN Phố Nối A, tình trạng thiếu công nhân còn nặng nề hơn. Đã nhiều tháng nay, nhà máy nhựa composit của công ty đã buộc phải ngưng hoạt động, nhường công nhân cho bộ phận sản xuất khác. Lãnh đạo công ty than phiền. Chuẩn bị trước tâm lý về vấn đề thiếu lao động, ngay trong thời kỳ dài khó khăn do suy thoái kinh tế công ty không hề sa thải lao động, mà còn thực hiện nhiều chính sách ưu đãi, duy trì ổn định mức thu nhập cho công nhân; hơn thế nữa, chúng tôi còn tích cưc tham gia các sàn giao dịch và hội chợ việc làm do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức nhưng lần nào cũng vậy, ngồi cả ngày mà chẳng có lao động nào hỏi đến. Công phu chuẩn bị để tư vấn, giới thiệu việc làm nhưng cuối cùng bộ phận nhân sự của công ty vẫn phải ra về "tay trắng". Sắp đến mùa sản xuất nhựa composit cao điểm phục vụ các đơn hàng cho ngành điện và dự án năng lượng nông thôn II mở rộng, không biết đến thời điểm đó công ty có tuyển thêm được lao động để thực hiện các đơn hàng này không.
Rời KCN Phố Nối A đến KCN dệt may Phố Nối, ngay cổng KCN phía đường Quốc lộ 39A là 5-6 tấm bảng treo tên các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển công nhân với đủ sắc màu, đầy ắp thông tin về tiêu chuẩn tuyển dụng chen chúc nhau phía trên chiếc tường rào. Còn về khu vực phía nam của tỉnh, nơi nhu cầu công nhân không quá bức xúc nhưng tình trạng thiếu hụt công nhân ngành may cũng đã hiện hữu khá lâu. Công ty cổ phần Bảo Hưng, mặc dù đã thực hiện rất nhiều chính sách ưu đãi với người lao động như: hạn chế tối đa việc tăng giờ, tăng ca, hỗ trợ tiền ăn ca ngoài thu nhập, hỗ trợ tiền xăng xe, tăng mức thưởng và thực hiện nhiều chính sách động viên, ưu đãi người lao động… song số lượng công nhân bổ sung rất ít; bản thân công ty thời gian gần đây cũng không nằm ngoài làn sóng di chuyển, biến động nhân lực. Ông Đặng Văn Đồng, Thành viên HĐQT, Tổng giám đốc công ty cho biết: Thực tế nhu cầu, năng lực tối đa của công ty cần 1.500 lao động nhưng đã gần 2 năm hoạt động, số cán bộ công nhân viên lao động của công ty mới chỉ có 857 người. Thời điểm gần đây nhiều khách hàng đến chào mẫu nhưng công ty cũng không dám nhận nhiều hợp đồng bởi không đủ năng lực về con người. Thăm xưởng sản xuất trong rộn ràng tiếng máy nhưng không ít chuyền để trống máy vì thiếu người. Ông Đồng cho biết thêm: đôi lúc công ty phải điều chuyển công nhân từ bộ phận này sang bộ phận khác để hỗ trợ, giải quyết đơn hàng trước mắt. Dẫu biết rằng việc điều chuyển như vậy sẽ giảm hiệu quả trong sản xuất, tăng chi phí nhưng công ty vẫn đành chấp nhận vì… lực bất tòng tâm.
Thực tế thiếu hay biến động công nhân một phần là do chính sách ưu đãi nguồn nhân lực của bản thân doanh nghiệp chưa thực sự hấp dẫn người lao động, một phần do các KCN tập trung không đáp ứng đủ nhu cầu và cơ sở hạ tầng xã hội như: nhà ở, điểm vui chơi và các dịch vụ văn hoá... Tuy nhiên, còn một lý do rất lớn đó là khi số lượng doanh nghiệp nhiều lên, ngành nghề, việc làm còn sẵn hơn, người lao động, nhất là công nhân tay nghề giỏi có quyền lựa chọn cho mình một công việc phù hợp, môi trường làm việc tốt… Bởi vậy, hơn ai hết bản thân các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng một môi trường làm việc tốt, có chế độ chính sách ưu đãi, công bằng đối với nguồn lực quan trọng này.