Những năm gần đây, công tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi trong tỉnh không ngừng được đẩy mạnh, đổi mới phương thức hoạt động nhằm thu hút tập hợp thanh thiếu nhi tham gia vào các phong trào hành động cách mạng. Qua đó phát huy sức lực và trí tuệ của thế hệ trẻ vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước. Trong thực tế, đã có nhiều mô hình, kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả cần được phổ biến, nhân rộng.
Phát huy truyền thống là cơ sở đoàn vững mạnh, nhiều năm qua, Đoàn xã Tân Dân (Khoái Châu) luôn làm tốt việc quán triệt, triển khai các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và đoàn cấp trên tới 100% các đơn vị với hơn 500 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Đoàn xã tích cực tham gia các hoạt động của địa phương, phối hợp với các đoàn thể tập huấn hướng dẫn kỹ thuật cho hàng trăm đoàn viên, thanh niên. Từ năm 2006 đến nay, đoàn xã đã đảm nhận 6 công trình, phần việc thanh niên với trị giá khoảng 50 triệu đồng; tham gia vớt bèo, khơi thông dòng chảy phục vụ phòng chống úng, tu sửa, san gạt các điểm vui chơi giải trí cho thanh thiếu nhi; phát động đoàn viên, thanh niên ủng hộ các loại quỹ, thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao tạo điều kiện cho đoàn viên, thanh niên, thiếu nhi vui chơi giải trí, phát triển khả năng cá nhân. Anh Nguyễn Văn Hùng, một thanh niên trong xã bày tỏ: Tham gia hoạt động đoàn, chúng tôi rất phấn khởi vì được giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, nâng cao kiến thức, kỹ năng giao tiếp xã hội. Để Đoàn có thêm sức hấp dẫn thanh niên, cần có chính sách hỗ trợ và khuyến khích tạo điều kiện cho tổ chức đoàn và cán bộ đoàn hoạt động, hỗ trợ thanh niên bằng việc mở rộng các lớp tập huấn hướng dẫn kỹ thuật, bảo lãnh cho thanh niên vay vốn sản xuất, có chính sách đối với thanh niên khởi nghiệp.
Chi đoàn thôn Lại Ốc, xã Long Hưng (Văn Giang) những năm qua có nhiều đổi mới trong công tác chỉ đạo và cụ thể hoá việc thực hiện các nội dung hoạt động của Đoàn, Hội, Đội. Chi đoàn chủ động xây dựng chương trình công tác gắn với nhiệm vụ cụ thể cho từng tháng và từng quý, đồng thời duy trì chế độ hội họp và sinh hoạt chi đoàn theo đúng quy định của Điều lệ Đoàn. Về tìm hiểu thực tế tại địa phương, chúng tôi nhận thấy chi đoàn thôn luôn tích cực tuyên truyền vận động và hỗ trợ đoàn viên, thanh niên tham gia chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế gia đình, làm giàu từ ngành nghề truyền thống. Các phong trào được triển khai thực hiện hiệu quả, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên, tạo sự chuyển biến quan trọng trong nhận thức của lớp trẻ. Xuất hiện ngày càng nhiều thanh niên làm kinh tế giỏi. Ngoài phong trào giúp thanh niên lập thân lập nghiệp, chi đoàn còn tham gia bảo vệ môi trường, thường xuyên quét dọn đường làng ngõ xóm, khơi thông cống rãnh. Những hoạt động đó đã thu hút đông đảo thanh niên say mê làm kinh tế, hăng hái sinh hoạt đoàn, đồng thời nâng cao vị thế, uy tín của tổ chức đoàn và chất lượng hoạt động đoàn. Chi đoàn thôn nhiều năm liền giữ vững danh hiệu chi đoàn vững mạnh, được Đảng uỷ, BCH Đoàn xã và Ban Thường vụ Huyện đoàn Văn Giang ghi nhận về thành tích công tác đoàn và phong trào thanh niên.
Với lợi thế thôn nằm ở trung tâm xã, được sự quan tâm của địa phương và đoàn cấp trên, Chi đoàn thôn Cầu, xã Lạc Đạo (Văn Lâm) thường xuyên phối hợp với các chi hội trong thôn tổ chức hoạt động giao lưu văn nghệ, thể dục thể thao, tham gia đầy đủ các hoạt động thể dục thể thao do huyện đoàn tổ chức. Các hoạt động bề nổi, hoạt động hè đều thu hút đông đảo thanh thiếu nhi tham gia. Năm 2009, Chi đoàn đạt giải nhất môn bóng chuyền và môn kéo co. Nhiều năm đạt giải nhất Hội trại do Đoàn xã và Huyện đoàn tổ chức, tiểu ban chỉ đạo hoạt động hè thôn Cầu được UBND tỉnh tặng bằng khen. Mới đây, Chi đoàn được TW Đoàn tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2005-2010. Đoàn viên chi đoàn tích cực tham gia sản xuất, kinh doanh, làm việc tại các doanh nghiệp đóng trên địa bàn, làm nghề thủ công truyền thống tại các xưởng sản xuất tư nhân như đóng loa thùng, làm bàn bi a, sản xuất đồ gỗ. Đã có đoàn viên, thanh niên làm chủ doanh nghiệp như anh Phạm Chân Báu, Phó Bí thư chi đoàn, chủ doanh nghiệp rượu Lạc Đạo, anh Đỗ Văn Khương thành lập doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng, anh Phạm Văn Tám, giám đốc Công ty điện tử Thái Hưng. Anh Báu cho biết: Muốn thu hút được thanh niên, Đoàn cần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, thường xuyên khởi xướng các phong trào để mọi người tham gia. Mỗi buổi sinh hoạt, giao lưu thể thao là cơ hội để thu hút đoàn viên, thanh niên sinh hoạt. Hơn nữa, cán bộ đoàn vừa phải có trình độ, vừa phải năng động, nhiệt tình, biết cách tập hợp thanh niên.
Trong khi ở nông thôn hiện nay, còn không ít tổ chức đoàn hoạt động khó khăn, kém hiệu quả, thậm chí có nơi, trong cả năm, đoàn thanh niên hầu như không hoạt động gì thì những mô hình trên đã thu hút, tập hợp được đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia sôi nổi, đóng góp nhiệt tình vào các hoạt động và phong trào ở địa phương, ngăn chặn, đẩy lùi các tệ nạn xã hội. Những mô hình này cần được nhân rộng, phổ biến. Cũng qua thực tế hoạt động của những mô hình này cho thấy muốn thu hút lớp trẻ, đoàn thanh niên cần tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia sinh hoạt chính trị với nội dung phong phú hấp dẫn, các hoạt động thiết thực lồng ghép với việc tuyên truyền, giáo dục về vai trò, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh đó, đẩy mạnh các hoạt động tình nguyện, tham gia giải quyết những vấn đề bức xúc của cộng đồng để đoàn kết, tập hợp thanh niên, củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đoàn trên địa bàn dân cư. Một trong những vấn đề cần quan tâm hiện nay là việc làm cho lao động là thanh niên nông thôn. Ở nhiều vùng quê, thanh niên thiếu công ăn việc làm phải bỏ quê lên thành phố kiếm sống, ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế - xã hội cũng như công tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi ở địa phương. Trước thực tế trên, đoàn các cấp cần đẩy mạnh hoạt động tư vấn, định hướng về nghề nghiệp và giới thiệu việc làm, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên tiếp cận các nguồn vốn vay phát triển sản xuất, tạo cho đoàn viên, thanh niên có công ăn việc làm, từ đó tập hợp, đoàn kết thanh niên để giáo dục, rèn luyện và xây dựng tổ chức đoàn ngày càng vững mạnh. Cấp uỷ, chính quyền địa phương thường xuyên giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức đoàn hoạt động, khích lệ tuổi trẻ hăng hái thi đua tình nguyện, góp sức lực, trí tuệ xây dựng địa phương, quan tâm phát triển nguồn cán bộ, đảng viên trẻ để Đoàn thanh niên thực sự là cánh tay đắc lực, là đội dự bị tin cậy của Đảng.